Leids Dagblad: zaterdag 23 juli 2005


Het zaterdag interview:

Kunst moet discussie uitlokken.


Dat is de mening van Joost Haasnoot en Merijn Tinga, de kunstenaars van het Leidse Kunst Uitschot Team. Om die discussie op te wekken, plaatst het duo 'onverwacht en ongevraagd' beelden in Leiden en de regio. ,,Leiden wil zich profileren als cultuurstad, maar die cultuur moet wel netjes weggestopt zijn in musea'', zeggen de kunstenaars. ,, 'Wij willen kunst juist anders aanpakken. Veel flexibeler, dynamischer en in direct contact met het publiek' .'' En met succes. Beelden in Park Cronesteyn en de Koppenhinksteeg mogen blijven staan en binnenkort wordt ook het beeld dat ze in het Plantsoen zetten, teruggeplaatst.

Jullie plaatsen beelden zonder toestemming van gemeentes. Waarom doen jullie dat?
Tinga: ,,Daar praten we veel over en er zijn veel redenen. De belangrijkste is dat we met onze kunst discussies willen aanwakkeren.''
Haasnoot: ,,Dat zou het doel van iedere serieuze kunstenaar moeten zijn. Je wilt dat er over je kunst gepraat wordt. We willen onze kunst buiten de gebaande paden om maken, om zo te kunnen doen wat we willen. Als je in het galeriecircuit terechtkomt wordt het zo stoffig en vastgeroest. En voordat de gemeente een beeld van je goedkeurt, ben je ook maanden verder.''
Tinga: ,,Onze kunstwerken behandelen thema's die je normaal gesproken niet snel in kunst tegenkomt. Zo'n 'spelcomputerbeeld' als in park Cronesteyn was nooit geplaatst als we dat niet zelf hadden gedaan.''
Haasnoot: ,,Er mag best gediscussieerd worden over wat wel kunst is en wat niet. Door dat soort thema's te kiezen, lokken we die discussie uit.''

Tijdens de kranslegging ter ere van de 399e geboortedag van Rembrandt hebben jullie geprotesteerd tegen het kunstbeleid van de gemeente Leiden. Wat is dan het alternatief volgens jullie, Leiden volplanten met 'Uitschot' beelden?
Tinga: ,,Dat is zeker niet ons doel. Meer kunst is mooi, maar dan liefst van verschillende kunstenaars. We zijn trouwens ook niet tegen de gemeente. Dat stempel krijgen we opgeplakt omdat we conflicterende belangen hebben.''
Haasnoot: ,,Die rap tijdens de kranslegging was vooral gericht tegen de manier waarop de gemeente had gereageerd op onze houten pisbak. Ze stuurden Jetteke Bolten, de directeur van de Lakenhal op ons af om uit te leggen dat dit niet kan. Juist zij zou kunst toch moeten weten te waarderen. ''
Tinga: ,,Het belangrijkste argument van de gemeente is dat als zij onze beelden niet verwijdert, iedereen zomaar beelden gaat plaatsen. Dat is belachelijk. Er wordt veel te stug aan de regeltjes vastgehouden.''
Haasnoot: ,,Er zijn weinig mensen die ons dit nadoen, hoor. We kraken eigenlijk plaatsen voor onze kunstwerken. Daarmee nemen we een risico, want er wordt veel kunst vernield. Dat risico nemen we graag, want kunst moet zo publiek mogelijk zijn.''

De gemeente Leiden loopt te hoop tegen jullie neiwue beeld in de Burcht omdat het in een monument is geplaatst. Toch laten ze het staan tot na het reces. Hoe verklaren jullie dat?
Haasnoot: ,,Ze durven het niet aan, zijn bang voor negatieve publiciteit. We hebben al 500 positieve reacties gekregen. Voor ons beeld in het Plantsoen hadden we er maar 200 nodig om het teruggeplaatst te krijgen. Het Plantsoen is trouwens ook een rijksmonument, maar dat was toen geen issue.''
Tinga: ,,De politiek begint op onze hand te raken, maar de wethouders klampen zich aan hun autoriteit vast. Burgemeester Lenferink heeft al wel tegen ons gezegd dat hij de regels wat star vindt. We gaan hem binnenkort een brief sturen om hem daaraan te herinneren.''

Doordat jullie beelden steeds weer in opspraak komen, krijgen jullie veel naamsbekendheid. Is het Kunst Uitschot Team niet stiekem een gimmick om jullie naam te vestigen?
Tinga: ,,Zeer zeker niet. In het begin werkten we allebei onder hetzelfde pseudoniem. We zijn onze eigen namen gaan gebruiken toen we steeds vaker in de publiciteit kwamen. Mensen waren daar vroeg of laat toch wel achter gekomen. Het gaat om de beelden niet om ons, we hebben geen intentie om rijk te worden. De naamsbekendheid is een 'side effect', geen doel op zich.''
Haasnoot: ,, ''Je mag trouwens nooit iets marginaals doen als het beter kan. En als het dan groot wordt dan is naamsbekendheid niet te voorkomen. En omdat het groot is, kost dit alleen maar geld. Gelukkig hebben we een steeds groter wordend team van supporters die ons op allerlei manieren helpen.''
Tinga: ,,Nou, we hebben van de week wel voor het eerst betaald gekregen voor een beeld: drie witbiertjes bij De Burcht. Daar wordt je niet rijk van, maar hij heeft een rijke vrouw, dus we houden het nog wel even vol.''

Door M. Heijboer